Vergi mükellefiyeti nasıl tesis edilir?

Vergi mükellefiyeti, mükellefin faaliyete başladığını vergi dairesine bildirmesi ve dairenin kayıt açmasıyla tesis edilir. Vergi Usul Kanunu'nun 153. maddesine göre işe başlama bildiriminin yapılması zorunludur.

Gerçek kişilerde bildirim, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde ilgili vergi dairesine yapılır. Bildirim, mükellefin kendisi veya yetkilendirdiği mali müşavir tarafından verilebilir. Serbest meslek erbabı için de aynı süre geçerlidir.

Tüzel kişilerde süreç farklı işler. Şirket kuruluşunun ticaret siciline tescili, ticaret sicili müdürlüğü tarafından on gün içinde elektronik ortamda vergi dairesine bildirilir; ayrıca mükellefin başvurusu aranmaz. Bu bildirim işe başlamanın bildirimi yerine geçer.

Bildirimin ardından vergi dairesi yoklama yapar. Yoklama memuru işyerini fiilen ziyaret ederek faaliyetin varlığını, adresi, çalışan sayısını ve iş hacmini tespit eder. Yoklama fişi düzenlenerek mükellefiyet kaydı kesinleşir.