Vadeli işlem (futures) sözleşmesi ile forward sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Vadeli işlem (futures) ile forward sözleşmesi, aynı ekonomik işlevi görür; fark standartlaşma ve işlem yerindedir.

Forward, tezgâh üstü piyasada iki taraf arasında serbestçe yapılan sözleşmedir. Vade, tutar, dayanak varlığın niteliği ve teslim koşulları taraflarca belirlenir. Bu esneklik, işletmenin gerçek nakit akışına birebir uyan bir koruma kurmasını sağlar.

Futures ise organize borsada işlem gören standartlaştırılmış sözleşmedir. Sözleşme büyüklüğü, vade tarihleri ve teslim koşulları borsa tarafından belirlenir; taraflar bunları değiştiremez. Türkiye'de VİOP'ta işlem görür.

En kritik fark karşı taraf riskidir. Forward'da karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmeme riski taşınır. Futures'ta ise takas kurumu her iki tarafın karşı tarafı olarak devreye girer ve bu riski üstlenir.

Futures'ta ayrıca günlük hesaplaşma (mark to market) uygulanır. Kâr ve zarar her gün teminat hesabına yansıtılır; teminat belirli seviyenin altına düşerse tamamlama çağrısı yapılır.