Uzlaşma müessesesi nedir, tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma farkı nedir?

Uzlaşma, mükellef ile vergi idaresinin, tarh edilen vergi ve kesilen ceza üzerinde anlaşarak uyuşmazlığı yargıya taşımadan sonlandırmasıdır. Vergi Usul Kanunu'nun ek 1-11. maddelerinde düzenlenmiştir. İki türü vardır.

Tarhiyat öncesi uzlaşma, vergi incelemesi sonuçlandıktan sonra ancak vergi henüz tarh edilip tebliğ edilmeden önce yapılır. Talep, inceleme tutanağının düzenlenmesinden veya inceleme raporunun vergi dairesine gönderilmesinden önceki dönemde yapılır. Bu aşamada hem vergi aslı hem cezalar üzerinde uzlaşılabilir.

Tarhiyat sonrası uzlaşma ise vergi ve ceza ihbarnamesi tebliğ edildikten sonra, tebliğden itibaren otuz gün içinde talep edilerek yapılır. Bu aşamada da vergi aslı ve vergi ziyaı cezası uzlaşma kapsamındadır.

Kaçakçılık suçları nedeniyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezaları ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamı dışındadır; ancak belirli tutarı aşan özel usulsüzlük cezaları için uzlaşma imkânı getirilmiştir.