← Bilgilere Dön Genel

Tahakkuk esası ile tahsil esası arasındaki fark nedir?

8 Nisan 2026 Pluto Finans

Tahakkuk esası ile tahsil esası, gelir ve giderlerin hangi anda kaydedileceğini belirleyen iki farklı yaklaşımdır.

Tahakkuk esasında gelir, hak edildiği anda; gider, borç doğduğu anda kaydedilir. Ödemenin yapılıp yapılmadığına bakılmaz. Örneğin Aralık ayında teslim edilen ancak Şubat'ta tahsil edilecek bir satış, Aralık ayının geliridir. Ticari kazanç ve kurum kazancı bu esasa göre tespit edilir.

Tahsil esasında ise gelir fiilen tahsil edildiğinde, gider fiilen ödendiğinde kaydedilir. Serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı ve menkul sermaye iradı bu esasa tabidir.

Fark pratikte önemli sonuçlar doğurur. Serbest meslek erbabı, faturasını kestiği ancak tahsil edemediği tutar için vergi ödemez. Ticari kazanç sahibi ise tahsil edemese bile satışı beyan etmek zorundadır; tahsil edilemeyen alacak için ancak şüpheli alacak karşılığı şartları oluşursa gider yazabilir.