Sermaye bütçelemesi nedir?

Sermaye bütçelemesi, uzun vadeli yatırım projelerinin değerlendirilmesi ve seçilmesi sürecidir. Yeni tesis kurulumu, makine yenileme, kapasite artırımı ve ürün geliştirme kararları bu kapsamdadır.

Süreç şu adımlardan oluşur: yatırım fırsatlarının belirlenmesi, nakit akışlarının tahmin edilmesi, uygun iskonto oranının belirlenmesi, değerlendirme yöntemlerinin uygulanması, karar ve uygulama sonrası izleme.

Nakit akışı tahmininde artımsal (incremental) yaklaşım esastır: yalnızca projeye özgü ilave nakit akışları dikkate alınır. Batmış maliyetler (sunk cost) hesaba katılmaz; fırsat maliyetleri ise dâhil edilir.

Kullanılan başlıca yöntemler şunlardır: net bugünkü değer, iç verim oranı, kârlılık endeksi, geri ödeme süresi ve indirgenmiş geri ödeme süresi.

Net bugünkü değer teorik olarak en doğru yöntemdir; doğrudan şirket değerine katkıyı ölçer.

İskonto oranı olarak genellikle ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti kullanılır. Projenin riski şirket ortalamasından farklıysa, risk düzeltilmiş oran uygulanmalıdır.