Öz kaynak kârlılığı (ROE) ile aktif kârlılığı (ROA) arasındaki fark nedir?
Öz kaynak kârlılığı (ROE) ile aktif kârlılığı (ROA), farklı tabanlara göre kârlılığı ölçer.
ROA, net kârın toplam aktiflere bölünmesiyle bulunur. İşletmenin sahip olduğu tüm varlıkları ne kadar verimli kullandığını gösterir. Finansman yapısından bağımsız olarak operasyonel verimliliği ölçer.
ROE ise net kârın öz kaynaklara bölünmesiyle bulunur. Ortakların koyduğu sermayenin ne kadar getiri sağladığını gösterir.
İkisi arasındaki fark finansal kaldıraçtan kaynaklanır. İlişki şu şekilde kurulur: ROE = ROA × (Toplam Aktif / Öz Kaynak). Parantez içindeki ifade kaldıraç çarpanıdır.
Bu nedenle borçluluk arttıkça ROE, ROA'nın üzerine çıkar. Yüksek ROE her zaman iyi performans anlamına gelmez; aşırı borçlanmadan kaynaklanıyor olabilir.
DuPont analizi bu ilişkiyi üç bileşene ayırır: net kâr marjı, aktif devir hızı ve kaldıraç çarpanı. Bu ayrıştırma, ROE'deki değişimin kârlılıktan mı, verimlilikten mi yoksa borçluluktan mı kaynaklandığını gösterir.