Modern portföy teorisinde çeşitlendirme neden risk azaltır?

Modern portföy teorisi, Harry Markowitz tarafından geliştirilmiş ve çeşitlendirmenin riski nasıl azalttığını matematiksel olarak ortaya koymuştur.

Teorinin özü, portföy riskinin tek tek varlıkların riskinin ağırlıklı ortalamasından düşük olabileceğidir. Bunun nedeni varlıklar arasındaki korelasyondur.

Korelasyon, iki varlığın birlikte hareket etme derecesini ölçer ve -1 ile +1 arasında değer alır. Korelasyon +1 ise varlıklar tam aynı yönde hareket eder ve çeşitlendirme fayda sağlamaz. Korelasyon düştükçe, bir varlık düşerken diğerinin yükselme olasılığı artar ve portföyün toplam dalgalanması azalır.

Bu nedenle çeşitlendirmede önemli olan varlık sayısı değil, varlıkların birbirinden farklı davranmasıdır. Aynı sektörden yirmi hisse almak gerçek bir çeşitlendirme sağlamaz.

Çeşitlendirme yalnızca sistematik olmayan riski (şirkete veya sektöre özgü riski) azaltır. Piyasa riski olarak adlandırılan sistematik risk çeşitlendirmeyle giderilemez; bu risk beta ile ölçülür.