Kümülatif gelir vergisi matrahı nedir, neden takip edilir?

Kümülatif gelir vergisi matrahı, ücretlinin yıl başından itibaren her ay hesaplanan gelir vergisi matrahlarının birikimli toplamıdır. Çalışanın hangi vergi dilimine tabi olacağını bu tutar belirler.

Aylık matrah şöyle bulunur: brüt ücretten SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşülür. Kalan tutar o ayın gelir vergisi matrahıdır. Bu matrahlar Ocak'tan itibaren toplanarak kümülatif matrah oluşur.

Takip edilmesinin nedeni, gelir vergisi tarifesinin artan oranlı olmasıdır. Kümülatif matrah bir üst dilim sınırına ulaştığında, aşan kısım daha yüksek oranda vergilendirilir. Bu nedenle çalışanın net ücreti yıl içinde, genellikle ikinci yarıda düşer.

Yıl içinde işten ayrılıp yeni bir işe girildiğinde, çalışan isterse önceki işverenden aldığı kümülatif matrah bilgisini yeni işverene bildirebilir. Bildirmezse matrah sıfırdan başlar; ancak bu durumda yıl sonunda beyanname verme yükümlülüğü doğabilir.