Katma değer vergisi mükellefi kimdir?

Katma değer vergisi mükellefi, KDV Kanunu'nun 8. maddesinde sayılmıştır. Genel kural, vergiye tabi işlemi yapan kişinin mükellef olmasıdır. Mal teslim eden veya hizmet ifa eden, ithalat yapan, transit taşımacılık yapan ve müzayede yoluyla satış düzenleyenler mükellef sayılır.

KDV, yansıtmalı bir vergidir. Mükellef vergiyi hesaplar ve beyan eder, ancak nihai yükü taşıyan taraf zincirin sonundaki tüketicidir. Mükellef, satışlarında hesapladığı KDV'den alışlarında yüklendiği KDV'yi indirir; aradaki fark vergi dairesine ödenir. Bu mekanizma sayesinde vergi yalnızca her aşamada eklenen değer üzerinden alınmış olur.

Vergi sorumlusu kavramı mükelleften farklıdır. KDV Kanunu'nun 9. maddesine göre, mükellefin Türkiye'de ikametgâhı veya işyeri bulunmadığı hâllerde ya da Bakanlıkça belirlenen tevkifat kapsamındaki işlemlerde, vergi ödemeyi güvence altına almak amacıyla işleme taraf olanlar sorumlu tutulabilir. Bu durumda vergiyi kesip beyan etme yükümlülüğü alıcıdadır.