Hisse senedi opsiyon planı (ESOP) nedir?

Hisse senedi opsiyon planı (ESOP - Employee Stock Option Plan), çalışanlara şirket hisselerini önceden belirlenmiş bir fiyattan satın alma hakkı veren teşvik programıdır.

Amacı, çalışanların uzun vadeli motivasyonunu sağlamak ve şirketin başarısıyla kişisel kazançlarını hizalamaktır. Özellikle nakit akışı sınırlı olan girişimlerde, piyasa üstü maaş ödeyemeyen şirketlerin nitelikli çalışan çekmesini mümkün kılar.

Yapısı şu unsurlardan oluşur: opsiyon havuzunun büyüklüğü (genellikle sermayenin belirli bir yüzdesi), kullanım fiyatı (strike price), hak ediş takvimi (vesting) ve kullanım süresi.

Hak ediş genellikle dört yıl ve bir yıllık cliff şeklinde kurgulanır. Çalışan ayrıldığında hak edilmemiş opsiyonlar düşer; hak edilmiş opsiyonlar ise belirli bir süre içinde kullanılmalıdır.

Kazanç, likidite olayında (şirket satışı veya halka arz) gerçekleşir.