Finansal kaldıraç (financial leverage) nedir?

Finansal kaldıraç, işletmenin borç kullanarak öz kaynak kârlılığını etkileme derecesidir. Faiz gideri sabit bir yükümlülük olduğu için, faaliyet kârındaki değişim net kâra daha büyük oranda yansır.

Kaldıraç derecesi şu formülle ölçülür: Faaliyet Kârı / (Faaliyet Kârı − Faiz Gideri). Alternatif olarak, net kârdaki yüzde değişimin faaliyet kârındaki yüzde değişime oranıdır.

Mekanizması şöyle işler: yatırımın getirisi borcun maliyetinden yüksekse, aradaki fark öz kaynak sahiplerine kalır ve öz kaynak kârlılığı yükselir. Bu olumlu kaldıraç etkisidir.

Ancak getiri borç maliyetinin altına düştüğünde etki tersine döner; faiz yükü kârı eritir ve öz kaynak kârlılığı hızla azalır. Bu, kaldıracın çift yönlü riskidir.

Ayrıca faiz gideri vergi matrahından indirildiği için borcun etkin maliyeti düşer; bu vergi kalkanı kaldıracın cazibesini artırır.