Duyarlılık analizi (sensitivity analysis) nedir?

Duyarlılık analizi, bir modeldeki tek bir değişkenin değiştirilmesi durumunda sonucun nasıl etkilendiğini ölçen yöntemdir. "Ya olursa" sorusuna tek değişkenli yanıt arar.

Uygulaması şöyledir: finansal modelde bir değişken (satış miktarı, birim fiyat, hammadde maliyeti, faiz oranı, kur) belirli aralıklarla değiştirilir; diğer tüm değişkenler sabit tutulur. Her adımda sonuç (net bugünkü değer, kâr, nakit akışı) yeniden hesaplanır.

Amaç, hangi değişkenin sonucu en çok etkilediğini belirlemektir. Bu, kritik başarı faktörlerini ortaya çıkarır ve yönetimin dikkatini doğru yere yönlendirir.

Sonuçlar genellikle tablo veya grafikle sunulur. İki değişkenin birlikte değiştirildiği duyarlılık matrisleri de yaygındır.

Analiz ayrıca kırılma noktalarını gösterir: örneğin satış hacmi hangi seviyenin altına indiğinde proje zarara geçer.

Senaryo analizinden farkı tek değişkenli olmasıdır. Senaryo analizinde birden fazla değişken tutarlı bir hikâye çerçevesinde birlikte değiştirilir.