Dikey analiz ile yatay analiz arasındaki fark nedir?

Dikey analiz ile yatay analiz, finansal tablo analizinin iki temel yöntemidir.

Dikey analizde (yüzde yöntemi), tablodaki kalemler bir baz değere oranlanır. Bilançoda aktif toplamı, gelir tablosunda net satışlar %100 kabul edilir ve diğer kalemler bunun yüzdesi olarak ifade edilir. Böylece tek bir dönemin yapısı görülür: aktifin ne kadarı stok, satışların ne kadarı maliyet gibi.

Dikey analizin en güçlü yanı karşılaştırılabilirlik sağlamasıdır. Farklı büyüklükteki iki şirket veya bir şirket ile sektör ortalaması bu yöntemle karşılaştırılabilir.

Yatay analizde (karşılaştırmalı analiz) ise aynı kalemin birden fazla dönemdeki değeri karşılaştırılır. Değişim tutar ve yüzde olarak hesaplanır. Böylece kalemlerin zaman içindeki seyri ortaya çıkar.

Yatay analiz, büyüme ve daralma eğilimlerini gösterir. Örneğin satışlar %20 artarken alacakların %60 artması, tahsilat sorununa işaret eder.