Bankacılıkta Basel kriterleri nedir?

Basel kriterleri, Basel Bankacılık Denetim Komitesi tarafından yayımlanan ve bankaların sermaye yeterliliği ile risk yönetimine ilişkin uluslararası standartlardır. Amaç, bankacılık sisteminin şoklara karşı dayanıklılığını artırmaktır.

Basel I (1988), kredi riskini esas alarak asgari %8 sermaye yeterliliği oranı getirmiştir. Varlıklar basit risk ağırlıklarıyla sınıflandırılmıştır.

Basel II (2004) üç sütun yapısı kurmuştur: asgari sermaye yükümlülüğü (kredi, piyasa ve operasyonel risk), denetim otoritesinin gözden geçirmesi ve piyasa disiplini (kamuyu aydınlatma). Risk ölçümünde bankaların içsel derecelendirme modellerini kullanmasına izin vermiştir.

Basel III (2010 sonrası), 2008 küresel krizinin ardından geliştirilmiştir. Sermayenin niteliğini yükseltmiş, çekirdek sermaye oranını artırmış, sermaye koruma tamponu ve döngüsel sermaye tamponu getirmiştir. Ayrıca kaldıraç oranı ile likidite karşılama oranı ve net istikrarlı fonlama oranı gibi likidite standartları eklenmiştir.